Vikend akcije
10.06.2013.

ĐAVOLJA VAROŠ

Đavolja varoš

Ovaj neuobičajeni spomenik prirode, naš kandidat za sedam svetskih čuda prirode,  nalazi se na jugu Srbije, u neposrednoj blizini Kuršumlije. Njega čine dva retka prirodna fenomena – 202 zemljane figure, na čijem je vrhu kapa od kamena i dva izvora kisele (mineralne) vode.

Njihovu atraktivnost dopunjuje okolni prirodni ambijent koji oko zemljanih figura deluje surovo, skoro mistično, a u širem okruženju živopisno i pitomo, kao i ostaci naselja, stare crkve, groblja i nekoliko zanimljivih rudarskih jama.

Legenda o okamenjenim svatovima

U narodu o nastanku ovog jedinstvenog prirodnog fenomena kruži više legendi, a najpoznatija je ona koja govori da stubovi predstavljaju okamenjene svatove, koji su pratili na venčanje brata i sestru.
Legenda kaže da su nekada davno ovde živeli skromni, mirni i svojoj veri privrženi stanovnici. To je smetalo đavolu pa im je on spremio „đavolju vodu“ da zaborave na rodbinske odnose. Pošto su pili tu vodu, omamljeni meštani reše da venčaju brata i sestru.
Đavolji plan je pokušala da spreči vila, koja prema legendi i dan-danas drži pod svojom zaštitom ovaj kraj. Vila nije uspela da urazumi svatove, i oni krenuše sa mladencima ka crkvi na venčanje. Ona se onda poče moliti Bogu da na neki način spreči rodoskrnavljenje. Bog usliši njenu molbu, spoji nebo sa zemljom, dunu jak, hladan vetar i okameni svatove sa mladencima.
Zemljane figure ili, kako ih meštani nazivaju, piramide ili stubovi zapravo su nerazvrstane vulkanske taložne stene visoke od dva do čak 15 metara. Svaka od njih na vrhu ima veliku kapu od stene. Ukupno ih ima 202, raznih su oblika i dimenzija, a široke su od 0,5 do čak tri metra.
Ovaj geomorfološki fenomen je u Srbiji jedinstven, ali i vrlo redak u svetu. U Evropi ima sličnih pojava u Alpima (sa obe strane prevoja Brener u Austriji i Italiji, kod Bolcana, zatim u Valerijenu, u pokrajini Gornja Savoja, u Francuskoj...). U Americi je poznata „Bašta bogova“.
Međutim, ono što Đavolju varoš izdvaja od ostalih jeste da su „kule“ brojnije, većih dimenzija i znatno postojanije. Zemljane piramide, ili kako ih meštani zovu “kule”, visoke su od dva do 15 metara i široke od pola do tri metra.
Smeštene su u dve jaruge koje takođe imaju čudne nazive: jedna je Đavolja jaruga, a druga Paklena jaruga. Ovako nastale zemljane stubove ostali klimatski faktori (vetar, sunčevi zraci, promena temperature...) oblikuju u zemljane figure čudnog oblika i izgleda, koje kada se duže posmatraju deluju nestvarno, kako u pogledu oblika i veličine, tako i neverovatne statičke postojanosti.
Nikome nije jasno da jedna zemljana figura u osnovi široka tri metra, a visoka deset i više metara u vrhu završava debljinom od 20 do 30 centimetara i takva opstaje vekovima pod teretom kamenog bloka teškog do sto i više kilograma.

Đavolja voda

Druga prirodna retkost u Đavoljoj Varoši su dva izvora vode specifičnih svojstava. “Đavolja voda” koja se nalazi u neposrednoj blizini zemljanih piramida u Đavoljoj jaruzi je hladan i veoma kiseli izvor sa visokom mineralizacijom.
Sadržaj nekih elemenata (aluminijum, gvožde, kalijum, bakar, nikl, sumpor) je ekstremno visok u odnosu na običnu vodu za piće, odnosno povećan je za 10 do 1.000 puta.
“Crveno vrelo” je drugi izvor koji se nalazi nizvodno, oko 400 m od prvog na aluvijalnoj terasi, odnosno na ravnom terenu. On je manje kiseo  i sa nižom opštom mineralizacijom. Njegova voda se zbog ravnog terena razliva u veoma tankom sloju i otiče u korito obližnjeg Žutog potoka. Zbog oksidacije gvožđa koga voda sadrži u velikim količinama. stvara se crvena terasa lepezastog oblika, a koja u prostoru deluje veoma atraktivno.
Zbog jedinstvene lepote Đavolja varoš je 2009. godine bila u konkurenciji za sedam svetskih čuda prirode.
Decji sajt


INFO
Đavolja varoš se nalazi na jugu Srbije, u središtu planine Radan, 27 kilometara od Kuršumlije, a 89 kilometara jugozapadno od Niša

Od Beograda je Đavolja varoš udaljena 288 km

Do Đavolje varoši se dolazi tako što se sa puta Niš – Priština skrene na osamdesetom kilometru (8 km posle skretanja za Prolom Banju) levo, prema Dobrom Dolu, pa se nakon 6 km vožnje u selu Zebice ponovo skrene levo i posle pređenih 3 km novog asfaltnog puta se dođe do ulaska u zaštićeno područje Spomenika prirode Đavolja Varoš.


Spomenik prirode
Lokalitet Đavolja Varoš stavljen je pod zaštitu države još 1959. godine, a 1995. godine je Uredbom Vlade Srbije proglašen za prirodno dobro od izuzetnog značaja i stavljen u prvu kategoriju zaštite - Spomenik prirode. Ukupno je zaštićeno 67 hektara površine. Zavod za zaštitu prirode pokušava da ga stavi na Listu svetske baštine Uneska, a bilo je i u konkurenciji za jedno od sedam novih svetskih čuda. Trenutno se kod srpske Vlade nalazi zahtev za zaštitu 1.014 hektara.

Slke preuzete sa sajtova cestovani.idnes.cz , blic.rs
http://www.ekapija.com

 

Ostavi komentar

Preporučeno

07.
Nov
2018
Vikend akcije
12.
Sep
2018
Vikend akcije
25.
Jul
2018
Vikend akcije